دالون

"برخلاف تصور غربی‌ها، قوانین تو با این هدف طراحی و تدوین نشده که تعیین کند «چه چیزهایی» مجاز یا غیر مجازند. اتفاقا برعکس، در کشور تو قوانین با این هدف طراحی و تدوین شده که تعیین کند «چه کسانی» مجاز و چه کسانی غیر مجازند."

• • •

کتاب "خودآموز دیکتاتورها" نوشته‌ی "رندال وود" و "کارمینه دولوکا" رو در یک روز داغ و خسته‌کننده‌ی امرداد، در حال برگشت از شیفت ۲۴ ساعته وقتی که از دست مدیر گروه رشته‌م عصبانی بودم و دلم می‌خواست به تیر چراغ برق تکیه بدم و از این دنیا کنده بشم، از طاقچه پیدا کردم.

کتاب تم سیاسی و طنزی داره و حدود ۱۰۰۰ صفحه‌ست.

تا جایی که خوندم و بهش فکر کردم، نمی‌تونم بگم دوستش داشتم (من طرز تهیه کوکی رو به طرز تهیه دیکتاتور ترجیح می‌دم) ولی می‌تونم بگم کتاب خوندنی‌ایه به‌ویژه اینکه انواع دیکتاتوری‌ها رو شرح داده و دقیقا این ویژگی‌ش برام جالب توجه بود. به‌خاطر همین بالاخره یک معرفی‌نامه‌ی خسته براش نوشتم.

هردوتا نسخه‌ی الکترونیکی و صوتی‌ش هم توی طاقچه بی‌نهایت هست که صدالبته بخش‌های مربوط به ایران سانسور شده‌ست.

(الان جاش بود یه نمکی بریزم‌ D: ولی حوصله ندارم.)

در اینجا می‌تونید تکه‌های منتخب کتاب رو بخونید.

آذرماه بود که موفق شدم بلیتی را برای نمایش "تاریده‌تار از تبار دُت" بخرم و ببینم. روایتی از زندگی زنان جنوب که نوبت اجرایش به تهران رسید. البته من بیشتر به خاطر حس بودن در خانه به تماشای آن تئاتر سنتی و آشنا نشستم.

شخصیت دیکتاتور و زورگوی ماجرا، زنی به نام شاه‌زمان بود. نمی‌خواهم به توضیح و تفسیر نقش او بپردازم، حداقل نه در این مطلب. فقط، دیالوگی داشت که با فریاد گفت: «وسطی که باشی، له‌ می‌شی.»

کاش می‌توانستم با او صحبت کنم. آن‌موقع نفهمیدم چی به چیست و تنها دیالوگش را یادداشت کردم، اما الان با او مخالفم. چرا که این روزها وسطی‌ها وضعشان از همه بهتر است؛ به قول نرگس خاکستری‌اند! خاکستری هم که به همه رنگی می‌آید.

دولت‌مردان صورتی و گروهک‌های ماهیگیری هم که تکلیفشان مشخص است، می‌توانی کتاب "خود‌آموز دیکتاتور‌ها" را بخوانی تا بهتر بفهمی.

کاش معنی وسطی را برایم توضیح دهی، شاید منظورت میدان است؟ آخر مایی که آزادی زندگی کردن می‌خواهیم داریم له می‌شویم، ما که وسطی نیستیم شاه‌زمان!

از در جست‌و‌جوی معنی بودن، خسته‌ام. انگار این روزها واژه‌ها معنی و مفهوم خود را از دست داده یا به قیمتی که از آن بی‌خبرم، مبادله کرده‌اند.

پ.ن۱: چرا دولت‌مردان صورتی؟ همیشه تصورم از خوک‌های حاکم توی کتاب قلعه‌ی حیوانات، صورتی بود؛ نه کرمی یا رنگ دیگه‌ای.

پ.ن۲: معرفی‌نامه‌ای برای کتاب نام‌برده دارم که بعد آپلودش می‌کنم.

آدمی هیچ‌وقت به جایی که بهش تعلق داره "نمی‌ره"، بلکه "برمی‌گرده"
اما به جایی که بهش تعلق نداره و صرفا با دلیل اونجاست، می‌ره؛ هربار فقط هی می‌ره...

دیشب سریال Once Upon a Time رو می‌دیدم...

تو یکی از سکانس‌ها، قبل از اینکه کشتی غرق بشه، مادر السا نامه‌ای نوشت، گذاشت داخل بطری و انداخت تو دریا که به دست دخترهاش برسه.

مثل آدم‌های اعصاب خردکن وسط ژانر فانتزی، داشتم با خودم فکر می‌کردم از کجا می‌دونی به دست اون‌ها می‌رسه؟

که امروز با چشم‌هایی پر از خواب، بیان رو چک کردم و با ارور مواجه شدم! و اجالتا رفتم ویرگول و با ذکر "من از اینجا خوشم نمی‌آد" خواستم ثبت نام کنم که دیدم از قبل اکانت داشته‌م! هیچ تصویری ازش تو ذهنم نبود، ولی اس‌ام‌اس‌هام رو چک کردم و دیدم بله، شهریور پارسال ثبت نام کرده بودم؛ بدون هیچ محتوایی! :)

عجیبا غریبا

خلاصه...پروفایلم رو به طور آشنایی تنظیم کردم، با این امید که دوست‌هام پیدام کنن. صدای دیشبم بهم می‌گفت از کجا معلوم پیدات می‌کنن؟

امید چیز عجیبیه، به آدم نور می‌ده و اون رو اسیر می‌کنه.

ولی احساس آرامش کردم که دیدم اینجا برگشته. لطفا باز قاطی نکن.

این روزها در هر چیزی که خودم رو دارم باهاش سرگرم می‌کنم یا اتفاقی باهاش مواجه می‌شم، وضعیت مشابهی وجود داره. اگه آقام یونگ اینجا بود می‌گفت: دچار پدیده‌ی همزمانی شدی.

یکی از همسایه‌های ساختمان کوچه‌ی بن‌بست "ای ایران" می‌نوازد. پنجره را باز می‌کنم اما نمی‌توانم ببینمش. تنها یک پنجره‌ی باز می‌بینم. نوای "یار دبستانی من" از لابه‌لای شاخه‌های چنار به داخل اتاق می‌خزد.

این روزها صادق هدایت شده نقل مجلس ما، چون نسا دارد بوف کور می‌خواند.

صدای "سلطان قلب‌ها" در اتاق پیچیده. یکی از همسایه‌ها تشویق می‌کند. باز می‌روم دم پنجره، هوای سردی در صورتم می‌پیچد. پنجره‌های بیشتری باز شده‌اند. دختری می‌گوید: «باز "ای ایران" بنواز...»

نسا هر بندبندی که از کتاب می‌خواند، می‌پرسد: «قبلا هم توی کتابش همینطوری بود؟» و من می‌گویم: «فراموش کرده‌ام.»

نرگس پنجره‌ را در دروازه می‌کند و اتاق کاملا سرد می‌شود. در هودی‌ام فرو می‌روم، در خودم فرو می‌روم، در خیال فرو می‌روم و ناگهان همسایه به آرشه جان می‌دهد و شروع می‌کند به نواختن هر نت بلندی و باز به خود باز می‌گردم، به این من ‌بی‌فروغ. شعله‌ی امید من شده مثل شعله‌ی چراغ علاالدین قدیمی و شیشه شکسته، به پت‌پت افتاده، امروز و فرداست که خاموش شود.

نسا اعتراض می‌کند: «من باید بدون سانسورش رو بخونم.» نرگس تعجب می‌کند: «مگه بدون سانسور نیست؟ پس چطور همدیگه رو بوسیدن؟» جواب می‌دهم: «بوسه که ملاک نیست...» می‌پرسد: «پس چی باید باشه؟» می‌گویم: «خب مثلا عوض نکردن ماجرا!»

مانند روزهای جنگ، گوشی‌م را از حالت بی‌صدا در آورده‌ام که اگر خانواده و دوستان موفق شدند با من تماس بگیرند، تماس‌شان را از دست ندهم. البته آن روزها برقراری ارتباط آسان‌تر بود؛ شاید چون این روزها در اصل اهالی خانه به دنبال نان و دادی می‌گردند و نه مثل آن روزها مشتی همسایه‌ی بی‌محل به دنبال سیم و زری!

هرموقع با خانواده صحبت می‌کنم، غبطه می‌خورم که چرا آن جا نیستم که رگبار باران و شبنم گل‌ها را از نزدیک ببینم؟

مامان می‌داند من فعلا نمی‌توانم به خانه برگردم و مدام می‌گوید اگر اینجا بودی از دل باران بیرون نمی‌آمدی و از یک سو به نورا اصرار می‌کند که برای مدتی برگردند جنوب، آبجی‌خانوم هم از من می‌پرسد: «نمی‌‌توانی چندروزی بیایی شیراز؟» و در نهایت هیچ‌کدام‌مان به جایی برنمی‌گردیم و تماس‌های بعدی و همین صحبت‌های "حواسوت اَ خوت به".

البته من بسیار دلتنگ هردوجا هستم. امیدوارم این گرد غم مانع از باز کردن گره‌ی دلتنگی نشود.

از آخرین‌باری که در روزهای پایانی اسفند، سر صبح همه را کنار بساط پیک‌نیک قال گذاشتم، پی قارچ‌های چین‌خورده‌ی گلبهی را گرفتم و خودم را روی تخته‌سنگ گل‌سنگ‌زده‌ای رها کردم، چهارسال می‌گذرد.

اگر من و دنیا همت کنیم، می‌توانم پایان این زمستان چند روزی خانه باشم و مشغول به همان کارهای همیشگی اسفند و فروردین: گشت و گذار هرروزه در کوه و دشت و تماشای غروب از کوچه‌‌ی کوتاه کنار خانه که سرش به آفتاب می‌رسد...

تا جناغ در کتاب فرو رفته بودم که به یک بارگی، همه جا پیش چشم‌هایم سیاه شد. در حالی که با خودم زمزمه می‌کردم من دیگر از تاریکی نمی‌ترسم، از تاریکی نمی‌ترسم، از تاریکی نمی‌ترسم؛ کورمال‌کورمال به حیاط رفتم. شرجی هوا همچو وزنه‌ای به نفس‌هایم آویزان شد. برق رفته بود و تا چشم کار می‌کرد، هیچ‌کدام از خانه‌ها سوی نوری نداشت.

آسمان صاف و بیدار بود و هلال نارنجی اول ماه از لابه‌لای پش‌های تیز نخل غروب می‌کرد.

با چشمانی تاریک به تالار برگشتم، بادزن حصیری را گذاشتم در آب تر شود و زیلوی تاخورده‌ی روی بشکه‌ی آب را برداشتم و حیران سیران در ایوان پهن کردم و همان جا دراز کشیدم. بادزن به آرامی در دستم می‌چرخید و خنکای نسیمش هوای داغ و مرطوب اطرافم را فراری می‌داد.

آسمان بالای سرم از ستاره جاراه نداشت؛ غلغله‌ی نور در تاریکی بود.

پ.ن: ۲۰ امرداد پارسال بود و من با خودم می‌گفتم هرسال همین‌موقع، همین آسمون و همین‌جا...

موش کور: بزرگ‌ شدی می‌خوای چجور آدمی بشی؟

پسر: آدم مهربون.

• پسرک، موش کور، روباه و اسب

شنبه، ۲۰اُم تولد نسا بود

وسط کلی غم و کار‌های دقیقه‌نودی،

فقط وقت کردیم یک شعر تولدت مبارک بخونیم

و آخرش به گریه ختم شد...

چون دستور تخلیه خوابگاه رو دادن

من دلم نمی‌خواد برم

هیچکدوم‌مون دلمون نمی‌خواد بریم

خیلی خسته‌م، از همه چیز

آخر نسا داشت لعنت‌نامه می‌خوند

لعنت به دلار، لعنت به ریال، لعنت به...

گفتم لعنت به شب‌های اسباب‌کشی

گفت نه؛ اسباب‌کشی لعنت نداره،

شاید یک راه فراره، یک راه نجات!

شاید یک راه نجاته

شاید

پیش از این، من گارد محکمی در برابر استفاده از واژه‌های مطلق داشتم

اما الان

به جرات می‌تونم بگم همیشه

همیشه‌ی همیشه

افرادی هستن که موش بدوانن

افرادی هستن که لمیده و منتظرن آبی گل آلود بشه که ازش ماهی بگیرن

افرادی هستن که خودشون رو می‌ندازن وسط میدون و تنها کاری که بلدن (و البته هدفشونه)، خراب کردن هدف و خواسته‌های افراد دادخواهه

این افراد همیشه هستن و ما تنهاتر از چیزی هستیم که فکر می‌کنیم

دشمن دشمن ما، دوست ما نیست؛ چه مسلح و چه تسلیم...